|
پروفسور «سرمارتين ريس»، يکي از پيشگامان کيهان شناسي در جهان است.
آنچه در اين مطلب آورده شده است خلاصه مقاله وي در مورد «شش» عدد حاکم بر کل جهان است که از زمان انفجار بزرگ شکل گرفته اند.
پرفسور «سرمارتين ريس» معتقد است:
اگر هر کدام از اين اعداد با مقدار فعلي آن کمي فرق داشت، هيچ ستاره، سياره يا انساني در جهان وجود نداشت.
قوانين رياضي عامل تحکيم ساختار جهان است.
اين قاعده فقط شامل اتم ها نمي شود، بلکه کهکشان ها، ستاره ها و انسان ها را نيز در برمي گيرد.
خواص اتم ها، از جمله اندازه، جرمشان و انواع مختلفي که از آنها وجود دارد و نيروهايي که آنها را به يکديگر متصل مي کند، عامل تعيين کننده ماهيت شيميايي جهاني است که در آن به سر مي بريم.
تعداد بسيار اتم ها به نيروها و ذرات داخل آنها بستگي دارد.
اجرامي را که اخترشناسان مورد بررسي قرار مي دهند شامل سيارات، ستارگان و کهکشان ها، توسط نيروي گرانش کنترل مي شوند و همه اين موارد در جهان به شکل گسترشي روي مي دهد که خواصش در لحظه انفجار بزرگ اوليه(Bigbang) در آن تثبيت شده است.
علم با تشخيص نظم و الگوهاي موجود در طبيعت پيشرفت مي کند، بنابراين پديده هاي هرچه بيشتري را مي توان در دسته ها و قوانين عام گنجاند.
نظريه پردازان در تلاشند اساس قوانين فيزيکي را در مجموعه هاي منظمي از روابط و چند عدد خلاصه کنند. هنوز هم تا پايان کار راه زيادي باقي مانده است، اما پيشرفت هاي به دست آمده نيز چشمگير هستند.
در آغاز قرن21، شش عدد معرفي شدند که به نظر مي رسد از اهميت فوق العاده اي برخوردارند.
دو تا از اين اعداد به نيروهاي اساسي مربوط مي شوند;
دو تاي ديگر اندازه و ساختار نهايي جهان ما را تثبيت مي کند و بيانگر آن هستند که آيا جهان براي هميشه امتداد مي يابد يا خير.
و دو عدد باقيمانده بيانگر خواص خود فضا هستند.
اين شش عدد با يکديگر نسخه اي را براي جهان تشکيل مي دهند.
گذشته از اين، جهان نسبت به مقدار اين شش عدد بسيار حساس است و اگر يکي از اين اعداد تنظيم نشده باشد، آن وقت نه ستاره اي در جهان وجود مي داشت و نه حياتي.
سه تا از اين اعداد، که به جهان در مقياس بزرگ وابسته است، به تازگي با دقت زياد اندازه گيري شده است.
سر برآوردن حيات انسان در سياره زمين حدود 6ميليارد سال به درازا کشيده است.
حتي پيش از آنکه خورشيد ما و سيارات گرداگرد آن تشکيل شوند، ستاره هاي قديمي تر، هيدروژن را به کربن، اکسيژن و ديگر اتم هاي جدول تناوبي تبديل مي کردند. اين فرآيند حدود 10ميليارد سال به درازا کشيده است.
اندازه ی جهان قابل مشاهده تقريبا برابر فاصله اي است که نور بعد از انفجار بزرگ پيموده است، بنابراين اين جهان قابل مشاهده کنوني بايد بيش از 10ميليارد سال نوري وسعت داشته باشد.
با اين اوصاف، بسياري از مناقاشات پردامنه و طولاني مباحث کيهان شناختي امروزه ديگر پايان يافته، و در مورد بسياري از مواردي که پيش از اين موضوع بحث بودند، ديگر مناظره اي صورت نمي گيرد.
«انيشتين» در يکي از مشهورترين کلمات قصار خود مي گويد: «غيرقابل درک ترين چيز در مورد جهان، قابل درک بودن آن است.»
وي در اين عبارت بر شگفتي خود در مورد قوانين فيزيک که ذهن ما نسبتا با آنها خو گرفته و تا حدودي با آنها آشناست تاکيد مي کند، قوانيني که نه فقط در روي زمين بلکه در دوردست ترين کهکشان ها هم مصداق دارد.
«نيوتن» به ما آموخت : همان نيرويي که سيب را به سمت زمين مي کشد، ماه و سيارات را در مدار خود به گردش در مي آورد.
هم اکنون مي دانيم همين نيروست که عامل تشکيل کهکشان ها است و همين نيروست که باعث مي شود ستاره ها به سياه چاله تبديل شوند.
قوانين فيزيک و هندسه ممکن است در جهان هاي ديگر متفاوت باشد و چيزي که جهان ما را از ساير جهان ها متمايز مي کند، ممکن است همين شش عدد باشد:
1) عدد کيهاني امگا; نشان دهنده مقدار ماده کهکشان ها، گازهاي پراکنده و ماده تاريک در جهان ماست. «امگا» اهميت نسبي گرانش و انرژي انبساط در جهان را به ما ارائه مي دهد جهاني که امگاي آن بسيار بزرگ است، بايستي مدت ها پيش از اين درهم فرورفته باشد و در جهاني که امگاي آن بسيار کوچک است، هيچ کهکشاني تشکيل نمي شود. تئوري تورم انفجار بزرگ مي گويد، امگا بايد يک باشد; هرچند اخترشناسان درصددند مقدار دقيق آن را اندازه بگيرند.
2) اپسيلون; بيانگر آن است که هسته هاي اتمي با چه شدتي به يکديگر متصل شده اند و چگونه تمامي اتم هاي موجود در زمين شکل گرفته اند. مقدار اپسيلون، انرژي ساطع شده از خورشيد را کنترل مي کند و از آن حساس تر اينکه، چگونه ستارگان، هيدروژن را به تمامي اتم هاي جدول تناوبي تبديل مي کنند. به دليل فرآيندهايي که در ستارگان روي مي دهد، کربن و اکسيژن عناصر مهمي محسوب مي شوند ولي طلا و اورانيوم کمياب هستند. اگر مقدار اپسيلون 0/006 يا 0/008 بود ما وجود نداشتيم. عدد کيهاني e توليد عناصري را که باعث ايجاد حيات مي شوند; کربن، اکسيژن، آهن و... يا ساير انواع که باعث ايجاد جهاني عقيم مي شود را کنترل مي کند.
3)عدد D: اولين عدد مهم تعداد ابعاد فضا است. ما در جهاني سه بعدي زندگي مي کنيم. اگر D برابر دو يا چهار بود امکان تشکيل حيات وجود نداشت. البته زمان را مي توان بعد چهارم فرض کرد، اما بايد درنظر داشت که بعد چهارم از لحاظ ماهيت با ساير ابعاد تفاوت اساسي دارد، چراکه اين بعد همانند تيري رو به جلو است و ما فقط مي توانيم به سوي آينده حرکت کنيم.
4) چرا جهان پيرامون اين چنين وسيع است که در طبيعت عدد مهم و بسيار بزرگي وجود دارد. N نشان دهنده نسبت ميان نيروي الکتريکي است که اتم ها را کنار يکديگر نگاه مي دارد و نيروي گرانشي ميان آنهاست. اگر اين عدد فقط چند صفر کمتر مي داشت، فقط جهان هاي مينياتوري کوچک و با طول عمر کم مي توانست بوجود آيد و هيچ موجود بزرگ تر از حشره نمي توانست بوجود آيد و زمان کافي براي آنکه حيات هوشمند به تکامل برسد در اختيار نبود.
5)عدد Q: هسته اوليه تمام ساختارهاي کيهاني; ستاره ها، کهکشان ها و خوشه هاي کهکشاني، در انفجار بزرگ اوليه تثبيت شده است. ساختار يا ماهيت جهان به عدد Q که نسبت دو انرژي بنيادين است، بستگي دارد. اگر Q کمي کوچک تر از اين عدد بود جهان بدون ساختار بود و اگر Q کمي بزرگ تر بود، جهان جايي بسيار عجيب و غريب به نظر مي رسيد، چراکه تحت سيطره سياه چاله ها قرار داشت.
6) عدد «لاندا»:اندازه گيري عدد «لاندا» در بين اين شش عدد، مهم ترين خبر علمي مي باشد، اگرچه مقدار دقيق آن هنوز هم در پرده ابهام قرار دارد. يک نيروي جديد نامشخص، نيروي «ضدگرانش» کيهاني، ميزان انبساط جهان را کنترل مي کند. خوشبختانه عدد «لاندا» بسيار کوچک است. در غيراين صورت در اثر اين نيرو از تشکيل ستارگان و کهکشان ها ممانعت به عمل مي آمد و تکامل کيهاني حتي پيش از آنکه بتواند آغاز شود، سرکوب مي شد.
http://www.ebtekarnews.com/Ebtekar/Article.aspx?AID=4930 | 
